ته ماند برج کراکینگ کاتالیستی بسترسیال

به این ته ماند CSO گفته میشود و فقط پالایشگاه آبادان در ایران دارای واحد FCC است.
ته ماند این واحد دارای 40 درصد ترکیبات آروماتیکی و 1 درصد گوگرد است. میزان ترکیبات آروماتیکی آن باید به بالای هفتاد درصد و گوگرد آن زیر نیم درصد برسد. پس به منظور افزایش میزان آروماتیکی میتوان به وسیله حلال، ترکیبات آروماتیکی را استخراج کرد و از خروجی آروماتیکی آن استفاده کرد و برای کاهش گوگرد به واحد گوگردزدایی هیدروژنی نیاز است.
گوگردزدایی صنعتی توسط فرآیند HDS انجام میشود. در این فرآیند هیدروژن تحت فشار بالا وارد سیال شده و با گوگرد واکنش میدهد و آن را از داخل سیال جدا میکند. آنچه در مورد خوراکهای کک سازی تأخیری اهمیت دارد این است که این مواد، هیدروکربنهای سنگین هستند و ویسکوزیته بالایی دارند که باعث میشود گاز هیدروژن نتواند وارد آنها شود. همچنین درصورتیکه دما برای کاهش ویسکوزیته بالا رود، حلالیت گاز هیدروژن کاهش میابد بنابراین راه حل افزایش دما برای کاهش ویسکوزیته عملاً حذف میشود. همچنین فشار مورد نیاز برای گوگردزدایی سیال سبک در حدود 70 اتمسفر و سیالهای سنگین تا 200 اتمسفر و دمایی در حدود 300 درجه نیاز است که نشان از پیچیدگی تجهیزات این واحد دارد، همچنین هزینه این واحد علاوه بر تجهیزات HDS شامل واحد تولید هیدروژن نیز است که عملاً تولید کک سوزنی را فاقد ارزش اقتصادی میکند. بنابراین عملاً استفاده از CSO بامشکل جدی گوگردزدایی مواجه است، همچنین تعامل با پالایشگاه آبادان که دارای ساختار دولتی پیچیده است نیز مزید بر علت شده تا استفاده از ته ماند FCC این پالایشگاه امکانپذیر نباشد.
روغن RPO
شرکتهایی که این روغن را در ایران تولید میکنند عبارتاند از: ایرانول، نفت پارس، نفت سپاهان و بهران.
میزان تولید این روغن در ایران زیاد است بهطوریکه شرکت بهران 124 هزار تن در سال از این ماده تولید میکند. عمده تولید روغن RPO ایران به خارج از کشور صادر میشود و مابقی آن در کارخانههای دوده سازی برای صنایع لاستیک سازی استفاده میشود. آنالیز این روغن به شرح زیر است:
جدول 1- آنالیز مشخصات روغن RPO
مشخصات فیزیکی و شیمیایی | مقدار |
گرانروی در 100درجه سانتیگراد ،cSt | 20≤ 65≥ |
نقطه اشتعال،°C | 250≤ |
نقطه نرمی درجه سانتیگراد | 35≤ |
میزان گوگرد،(wt.%) | 4 |
میزان خاکستر،(wt.%) | 0.05 |
آسفالتین(wt.%) | 1≥ |
میزان آسفالتین و آروماتیک روغن RPO در حد مطلوبی است اما میزان گوگرد این ماده بسیار بالاست. بنابراین برای رسیدن به خوراک مطلوب باید گوگردزدایی انجام شود. و طبق توضیحاتی که در بخش قبل بیان شد گوگردزدایی روغن RPO نیز بامشکل جدی مواجه است.
قیر قطران زغالسنگ
دو پالایشگاه قطران اصفهان و زرند دارای قیر قطران زغالسنگ است. آنالیز این ماده در جدول زیر آمدهاست.
جدول2- آنالیز مشخصات قیر قطران زغالسنگ
مشخصات فیزیکی و شیمیایی | مقدار |
نقطه نرمی،°C | 140 |
میزان گوگرد،(wt.%) | 0.6 |
میزان خاکستر،(wt.%) | 0.5 |
آسفالتین(wt.%) | 1≥ |
QI (wt. %) | 5 |
کک شوندگی،% | حداقل 55 |
